W ramach  Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich  wyodrębnione zostały główne jego cele:
 
1. Poprawa konkurencyjności gospodarstw rolnych poprzez ich restrukturyzacje.
2. Poprawa stanu środowiska oraz krajobrazu poprzez racjonalna gospodarkę ziemią.
3. Poprawa warunków życia ludności wiejskiej i promocja dywersyfikacji działalności gospodarczej.
 
   Każdemu z celów głównych polityki odpowiada oś priorytetowa, obejmująca odpowiednie instrumenty polityki rozwoju obszarów wiejskich:
- oś priorytetowa 1 - gospodarcza - wsparcie konkurencyjności sektora rolnego i leśnego,
- oś priorytetowa 2 - środowiskowa - zrównoważone gospodarowanie zasobami gruntów rolnych i leśnych,
- oś priorytetowa 3 - społeczna -  dywersyfikacja ekonomiczna obszarów wiejskich i podniesienie jakości życia na obszarach wiejskich.
 
   Dodatkowo wyodrębniono tzw. Inicjatywę LEADER w celu wzmocnienia inicjatywy oddolnej, wymiany najlepszych praktyk i aktywizacji społeczności obszarów wiejskich. Inicjatywa LEADER tworzy oś priorytetową 4, której zakres realizacji powinien głównie bazować na działaniach zdefiniowanych w ramach poszczególnych 3 osi priorytetowych.
 
   Nazwa inicjatywy wbrew pozorom nie wywodzi się od słowa „lider”, lecz od akronimu pełnej nazwy w języku francuskim, która brzmi:” Liaisons Entre Actions de Development de l`EconomieRurale” (Związki pomiędzy działaniami na rzecz rozwoju gospodarczego wsi).
 
   Uzasadniona sława i pozytywne nastawienie społeczeństw zachodniej Europy do programu LEADER wynikają przede wszystkim z innowacyjnego, wręcz eksperymentalnego charakteru tego programu przejawiającego się przede wszystkim w odmiennym podejściu do prowadzenia polityki rozwoju obszarów wiejskich. Pomoc z LEADER-a przeznaczona jest bowiem na oddolne tworzenie i realizację strategii rozwoju danego obszaru, a nie na konkretne projekty, których temat jest z góry narzucony, tak jak w przypadku Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego .
 
   W praktyce wygląda to tak, że lokalna społeczność (o ile zorganizuje się i wyłoni swoją reprezentację) dostaje do dyspozycji pulę środków finansowych (tzw. Grant globalny), którą może swobodnie rozporządzać, wykorzystując przyznane środki na sfinansowanie rozmaitych działań służących zrealizowaniu przyjętej wcześniej strategii. W takim podejściu kluczową rolę odgrywa właśnie lokalna społeczność i to od niej zależy prawie wszystko, zarówno na etapie wyznaczania celów rozwoju, jak również programowania działań i ich realizacji.
 
Cechy LEADER-a:

• Podejście lokalne - wsparcie udzielane jest na zasadzie terytorialnej, a nie sektorowej - pomoc w formie grantu globlanego otrzymuje określone terytorium.
• Podejście oddolne - sposób podejmowania decyzji jest oparty na zaangażowaniu i uczestnictwie mieszkańców.
• Podejście partnerskie - Lokalna Grupa Działania - grupa prywatnych i publicznych uczestników działających jako partnerzy, pracująca nad formułowaniem strategii i planu działań.
• Innowacyjność - strategia rozwoju opracowana przez LGD i podejmowane przez nią działania muszą cechować się innowacyjnością.
• Zintegrowane podejście - działania i projekty realizowane w ramach lokalnej strategii rozwoju muszą być powiązane i koordynowane jako spójna całość, prowadząc do osiągnięcia celów określonych w strategii.
• Wymiana doświadczeń - wszystkie LGD są zobowiązane aktywnie uczestniczyć w sieci powiązań, wymiany doświadczeń i współpracy tworzonej w ramach Programu LEADER, zarówno w skali kraju, jak i miedzynarodowej.

   Niezbędnym i podstawowym warunkiem, aby lokalne środowiska mogły skorzystać z pieniędzy przewidzianych w ramach LEADER-a  jest stworzenie lokalnego partnerstwa. W przypadku polskiego LEADER-a partnerstwo (Lokalna Grupa Działania) będące reprezentacją społeczności zamieszkującej dane terytorium musi być ciałem posiadającym osobowość prawną, utworzonym przez przedstawicieli miejscowych instytucji i organizacji wywodzących się z trzech różnych sektorów:  
1. sektora publicznego, czyli instytucji reprezentujących administrację rządową i samorządową.
2. sektora społecznego (pozarządowego), do którego zalicza się organizacje zaangażowane w rozwiązywanie spraw społecznych, zatrudnienia, jakości życia, itp.
3. sektora ekonomicznego, do którego zalicza się podmioty gospodarcze (firmy, godpodarstwa rolne) oraz organizacje zrzeszające podmioty gospodarcze i działające w ich interesie.
 
   W oparciu o posiadane zasoby oraz zidentyfikowane potrzeby i plany każdego z sektorów, LGD musi wypracować Lokalną Strategię Rozwoju  dla swojego terytorium. Strategia ta musi mieć jednak charakter innowacyjny i posiadać „motyw wiodący”, którym powinien być co najmniej jeden z tematów zaproponowanych przez Komisję Europejską, np. poprawa jakości życia na obszarach wiejskich.